صفحه اصلی  |  نقشه سایت  |  عضویت و کاربری  |  تماس با ما
 













17 آذر 1394
مصطفی دلشاد تهرانی عنوان کرد؛
تربیت از جنس شدن است و با میل و اراده درونی محقق می‌شود

مصطفی دلشاد تهرانی ضمن ارائه ۶ مسئله مهم در تربیت انسانی که از نهج‌البلاغه استنباط می‌شود، به تعریف مفهوم تربیت پرداخت.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، نخستین جلسه از مجموعه سخنرانی‌های علمی با عنوان «موانع و مقتضیات تربیت در نهج‌البلاغه» با سخنرانی مصطفی دلشاد تهرانی، عصر روز دوشنبه ۱۶ آذرماه در دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد.
این شارح نهج‌البلاغه گفت: علی(ع) با استفاده از قرآن، ۶ مسئله مهم را در امر تربیت دخیل کردند که باید آنها را جدی بگیریم. اگر در نهج‌البلاغه نگاه کنیم متوجه می‌شویم که از دیدگاه علی(ع) مهمترین مسئله بشر تربیت است. زیرا از نظر ایشان همه شقاوت‌ها و سعادتها و خیر و شر بشری همگی به تربیت و نحوه و نوع آن در انسانها بر می گردد. اینکه انبیا برای تعالی انسانها آمدند و تعالی در گرو تربیت صحیح است. انبیا آمدند انسانها را ربانی کنند یعنی متصف به صفات الهی شوند البته نه همه صفات الهی زیرا بعضی از صفات فقط مختص به خداست و برای بشر گناه است مثل کبر و زیر سوال نبردن خدا.
وی افزود: در دیدگاه علی(ع) سیاست، حکومت، اقتصاد، ارتباطات و جامعه همه برای تربیت انسان اند. ایشان حتی حساسیتی که در برقراری عدالت در جامعه دارند به منظور تعالی و تربیت انسانهاست. تعالی هم یعنی چیزی که بستر ساز رشد و تکامل و امنیت انسان است. علی(ع) می فرماید هدفم از قبول حکومت مکنت، منزلت و قدرت این چیزهایی که همه حاکمان می خواهند نبوده بلکه همه دغدغه من انسان بودن انسانهاست. یعنی بستری فراهم کنم که استعدادهای بالقوه انسانها بالفعل برسد و بالفعل ها شکوفا شود. علی(ع) کسانی که از دایره تربیت بیرون هستند را انسان نمی داند.
دلشاد تهرانی با بیان اینکه علی(ع) ریشه همه مشکلات و بدبختی های بشر را در تربیت نادرست انسانها می داند، گفت: اگر می خواهید اقتصاد، سیاست، خانواده، ارتباطات و مدیریت و جامعه درست باشد اول از همه باید تربیت صحیح باشد. البته همه این عوامل هم در امر تربیت موثر هستند اما برایند آنها به کفه تربیت سنگینی می کند. در تربیت هم نباید هیج وجهی از وجوه انسان نادیده یا کمرنگ گرفته شود. یعنی به همه ابعاد انسان باید به یکسان توجه شود. یعنی فطرت انسان دیده شود، زیبایی دوستی، محبت، آزادی‌خواهی، عدالت‌طلبی، عشق، امنیت، راستی و پرستش و... همه اینها را باید مد نظر قرار داد. می گویند واعظی در منبر بود مردی به داخل آمد گفت خر من را کسی یافته است؟ واعظ توجه نکرد، مرد چندبار حرفش را تکرار کرد، واعظ به حضار گفت در میان شما کسی هست که عاشق نشده باشد یکنفر گفت من، واعظ به مرد خر گم کرده گفت خر تو پیدا شد بیا این خر را با خودت ببر.
وی افزود: اگر یکی از وجوه انسانی را سرکوب کنیم، سر از جای دیگری در می آورد. راه درست تربیت هم راهی است که مبتنی بر شناخت واقعی و درک حقیقی انسانها و ابعاد و وجوه شخصیتی و روانی و روحی آنها باشد. علی(ع) می فرماید امر و نهی و فشار بر انسانها انسانیت آنها را تخریب می کند و همچنین شخصیت و غرور آنها را تحریک می کند و انسان را دچار غضب و عصبیت می کند. زور بیرونی به هیچ وجه مفید نیست بلکه باید زور درونی در انسان ایجاد شود و انسان خودش از درون بجوشد و بخواهد که مثلاً عبادت کند یا حجابش را رعایت کند.
تربیت رسیدن به کمال مطلق است
این استاد نهج‌البلاغه تأکید کرد: علی(ع) می فرماید باید سرچشمه آب را پیدا کرد و آب را از سرچشمه پاک نگاه داشت. بنابراین سرچشمه رفتار و کردار و اندیشه انسانها همه در تربیت او هستند. تربیت در دراز مدت و قاعده‌مند جواب می دهد. تربیت یعنی ایجاد حالتی پس از حالتی دیگر از چیزی تا به حالت کمال و تمامش دست یابد. تربیت رسیدن به کمال مطلق است. موانع و مقتضیات تربیت را باید در این راه بشناسیم و تا می‌توانیم موانع را از سر راه برداریم و با شناخت مقتضیات اتفاقی که باید بیفتد را محقق سازیم. تربیت باید جهت‌دار باشد و باید بسترهای لازم برای آن را مهیا کنیم. نمی شود در جهات مختلف انسان را تربیت کرد، مثلا پدر و مادر و مدرسه و تلویزیون و ماهواره هرکدام یک چیزی بگویند و به سمتی بچه را بکشند. در تربیت دنبال آن هستیم که استعدادها شکوفا شود نه اینکه استعدادها را شکوفا کنیم. تربیت از جنس شدن است. یعنی باید با میل و انگیزه درونی فرد حرکت کند و چیزی را بخواهد نه اینکه با زور و تهدید و ارعاب و تحقیر و بد رفتاری به کاری وادارش کنند.
دلشاد تهرانی در ادامه بیان کرد: این راه‌ها اسمش تربیت نیست بلکه آسیب زننده به تربیت است. علی(ع) هیچ کس را حتی برای جنگیدن مجبور نمی‌کرد. اما ۶ عامل مهم تربیت از نظر علی(ع) ۱- وراثت ۲- محیط و پیرامون ۳-سختی ها و شداید ۴-کار و شغل ۵-عوامل ماورای طبیعت که مهمترین آن نقش شیاطین و فرشتگان در هدایت و تربیت انسانها است و ۶- اراده انسان است که علی(ع) اراده را از ۵ عامل دیگر مهتر و اصلی‌تر می داند.
وی افزود: در بحث موانع و مقتضیات تربیت هم علی(ع) به ۵ نکته توجه داده است. چه چیزهایی موانع اصلی تربیت است؟ ۱- موانع و مقتضیات مدیریتی ۲- موانع و مقتضیات فردی ۳- موانع و مقتضیات اجتماعی ۴- موانع و مقتضیات سیاسی و ۵- موانع و مفتضیات اقتصادی. یعنی تربیت به این عوامل بستگی دارد تا انسانها در این ۶ بعد اوضاع مطلوبی نداشته باشند، تربیت مطلوب هم حاصل نمی شود.
دلشاد گفت: علی(ع) دنیا و آخرت را مانند شرق و غرب می داند و می گوید نزدیک شدن به یکی یعنی دوری از دیگری. علی(ع) می گوید باید با دنیا رابطه صحیح و درست ایجاد کرد. هرنوع رابطه پست برقرار کردن با دنیا انسان را به دوزخ می برد، حتی نماز و روزه و حج که بالاترین عبادتهاست اگر با آنها رابطه پست پیدا کنیم یعنی مثلا از روی ریا و ظاهرسازی و مکر و فریب باشد از جنس جهنم و دوزخی است. علی(ع) می فرماید دنیای هرکس در خود اوست اگر فرمانبردار نفستان شدید دنیایی شده اید و اگر پشت میز ریاست نشستید و به مردم خدمت کردید آخرت را خریده اید. باید تجار و خریداران منفعت طلبی باشد و بهای خود را به ارزانی نفروشید قدر انسان آن قدر بالا مرتبه است فرشتگان هم به آن راه ندارند.
وی افزود: یعنی اگر حتی آبی که می‌خوریم اگر برای آزار و اذیت کردن مردم باشد جهنمی هستیم و اگر نیرویی برای خدمت کردن به مردم بگیریم بهشتی هستیم. این نظام تعالی باید در تربیت مد نظر گرفته شود. علی(ع) می فرماید تا فهم و درک و دید انسان درست نشود نمی‌تواند رابطه درست با دنیا برقرار سازد. هنر تربیت کردن ایجاد خواست و میل و انگیزه درونی در انسان است. برای اینکه در ما اینها را به وجود بیاورد می فرماید: متاع شما بهشت است خودتان را به کمتر از بهشت نفروشید. آدمی اگر قدر خود را بداند، آن وقت زندگی برایش بی‌معنا و هیچ و پوچ نمی‌شود. آن وقت دیگر انسان از لحظه لحظه عمرش استفاده می کند و از عمر خود هم لذت می برد و دچار سردرگمی و نیست انگاری نمی شود.




  تعداد بازديدها: 1447
نام شما:
پست الکترونیک شما:
پست الکترونیک گیرنده:
متن پیام:
تصویر امنیتی:
 
 
ارسال به دوستان  |   نسخه قابل چاپ

 
نظرات خوانندگان:
 
چنانچه نقدی یا نظری به اثر یا مطلب فوق دارید آن را بیان فرمایید.
شایسته است که در محیط علمی، اشخاص با نام و نام خانوداگی حقیقی و غیر مستعار خود را معرفی کنند تا امکان تعامل واقعی محقق گردد.
نام:
نام خانوادگی:
پست الکترونیک:
متن پیام:
تصویر امنیتی:
 
 
جست و جو در سايت 
 
ارتباط با کتابخانه 

نشانی: قم، میدان شهدا، خیابان حجتیه، روبروی مدرسه حجتیه.

تلفن: 37736440-025 ؛ دورنگار:  37742594-025


 
قابل توجه کاربران محترم 

بخش نرم‌افزاری این سامانه اطلاع‌رسانی، هنوز کامل نشده است ضمن پوزش از مراجعان، پیشنهاد می‌شود کاربران محترم، از مرورگر فایرفاکس استفاده کنند.









 
آمار بازدید 
تعداد بازدید امروز: 635 بازدید
تعداد بازدید دیروز: 1773 بازدید
تعداد افراد آنلاین: 9 نفر
تعداد کل بازدید از سایت: 2268635 بازدید


تمام حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به کتابخانه بنیاد نهج‌البلاغه است
Copyright © 2017 NFLIB: Nahjolbalagheh Foundation Library